W latach trzydziestych XX wieku cały świat musiał radzić sobie z następstwami wielkiego krachu giełdowego w USA, którego skutkiem był wielki kryzys gospodarczy. W tamtych czasach domagano się zmian prawnych tak, aby zwiększyć uprawnienia kontroli organów regulujących nad rynkiem kapitałowym. Dzisiaj mamy podobną sytuację.

Głównym punktem debat na temat kryzysu jest wzmocnienie nadzoru nad procesami udzielania kredytów oraz operowania złożonymi papierami wartościowymi. Pozostaje pytanie, czy zacieśnienie kontroli to najlepszy sposób na walkę z zawirowaniami finansowymi?

Na rynku kapitałowym wykorzystywane są inne mechanizmy służące przywróceniu zaufania. Jest to m.in. zwiększenie przejrzystości działalności. Dlaczego nie spróbować tych samych mechanizmów w odzyskaniu zaufania na rynku kredytowym? Dotychczas podmioty działające na rynku kredytowym swoją politykę opierały na specjalnie stworzonych modelach matematycznych, których metoda selekcji jest publicznie nieznana. Nie przekazywano dokładnych informacji do regulatorów. Wszystko to wydawało się poprawne aż do czasu wystąpienia załamania, które sparaliżowało rynek. Zapanował brak ufności wobec wszystkich.

W poprzednim miesiącu władze USA wzięły do serca lekcję dotyczącą potencjału jaki za sobą niesie pełne ujawnienie informacji. ”Dzisiejszy kryzys finansowy jest napędzany brakiem precyzyjnych, łatwo dostępnych informacji dla podmiotów inwestujących. Bez nich wzrasta niepewność, co doprowadza do zastoju na rynku”- powiedział Mark Bolgino, dyrektor zarządzający konsorcjum non-profit XBRL US. ”Wartość toksycznych papierów wartościowych pozostaje tajemnicą, ponieważ informacje na temat kredytów i bieżących rentowności tych pożyczek i papierów wartościowych nie były gromadzone konsekwentnie, a nawet gdyby były, nie byłoby w używane w przenośnej formie.”

XBRL brzmi skomplikowanie, ale eXtensible Business Reporting Language jest po prostu nową technologią, która pozwala danym, aby były łatwo poszerzane, przeszukiwane i analizowane. XBRL jest już wykorzystywany w sprawozdaniach finansowych, dzięki czemu powstają spójne, czytelne dla wszystkich informacje.

Philips Moyer, założyciel serwisu Edgar Online zarządzającego danymi gromadzonymi przez SEC, przeanalizował ponad 500 papierów wartościowych zabezpieczonych hipoteką od 2006 roku do 2008. Wykazał, że istnieje jedynie 600 istotnych czynników potrzebnych do wyceny ryzyka związanego z hipoteką. Jest to znacznie mniej od ilości czynników używanych w raportowaniu finansowym. „Kryzys ten udowodnił, że brak przejrzystości niszczy rynek”- powiedział Moyers.

Dlatego regulatorzy muszą stworzyć odpowiednie podstawy prawne, tak aby dane mogłyby być zbierane konsekwentnie. Pozwoli to na ich analizę porównawczą, nawet w przypadku, gdy instrumenty hipoteczne będą wrzucane jako składowe instrumentów pochodnych. Należy przy tym wspomnieć, iż dzisiaj śledzenie instrumentów dłużnych, dzięki XBRL, to już nie wyzwanie technologiczne, lecz wyzwanie stojące przed władzami.

Paul Wilkinson, członek grupy wdrażającej standard XBRL w US SEC powiedział: „ XBRL to środek, dzięki któremu możliwe staję się przejście od pseudokapitalizmu, opartego na spekulacji, do prawdziwego kapitalizmu, opartego na faktach.”

Globalny kryzys kredytowy był możliwy dzięki zastosowaniu nowych technologii umożliwiających masowy handel i tworzenie nieprzejrzystych papierów wartościowych. Czas teraz skorzystać z innej innowacyjnej technologii, w postaci XBRL, aby rynki kredytów stały się prostsze, bardziej przejrzyste i lepiej odporne na wstrząsy.

Na podstawie artykułu L. Gordona Crovitza opublikowanego w The Wall Street Journal dnia 30 marca 2009 roku.